Nieuwsbrief november 2015

Hoe effectief is een medicijn?
Wat is NNT?

 


Ik heb op internet een interessante TED-talk gezien, die me weer een anders beeld geeft van medicijngebruik. De Canadese neurowetenschapper Daniel Levitin legt tijdens zijn TED-talk uit wat NNT is en geeft als voorbeeld een statine om je cholesterol te verlagen. Een statine heeft volgens hem een NNT van 300. Dat wil zeggen dat 300 mensen het medicijn een jaar lang moeten gebruiken om bij 1 persoon de gevolgen van een te hoog cholesterolgehalte te voorkomen.

Ik heb de term NNT opgezocht via Wikipedia en die site zegt het volgende:

Number Needed to Treat, meestal afgekort als NNT, is een begrip in de geneesmiddelenleer en de medische statistiek, namelijk het aantal patiŽnten dat (gedurende een te noemen periode, vaak 1, 5 of 10 jaar) moet worden behandeld (bijvoorbeeld met een bepaald medicijn) om een bepaalde ongunstige uitkomst te voorkomen. Het NNT is gedefinieerd als de inverse van de absolute risicoreductie. Als de kans op een bepaalde gebeurtenis in een bepaalde periode zonder behandeling 5% is, en met behandeling in die periode 3%, verschil 2%, dan is de NNT 100/2% = 1/0,02 = 50. Gebruiken dus 50 mensen in die periode dat middel dan wordt er statistisch 1 gebeurtenis voorkomen. $9 Mensen hebben het gebruikt zonder nut. Van tevoren is echter niet bekend wie er baat bij gaat hebben.

Deze manier van effectiviteit voor een middel voor een bepaald probleem te bekijken geeft een realistischer beeld van de effectiviteit van een behandeling dan de relatieve risicoreductie. De fabrikant van het middel zal geneigd zijn de effectiviteit aan te prijzen in termen van "40% minder kans op de ongewenste gebeurtenis" (namelijk 3% in plaats van 5%; 3 is 40% minder dan 5).

Zijn de kansen 3 en 5 promille, dan is die 40% reductie nog steeds van kracht, maar het "Number Needed to Treat is dan gestegen tot 500. Dus om 1 geval te voorkomen moeten 499 mensen het die periode voor niets slikken.

Een NNT van 20 tot 50 wordt voor een nieuw middel in de huidige westerse geneeskunde meestal als een grote doorbraak gezien. Bloeddrukverlagende middelen, statines en trombocytenaggregatieremmers hebben effecten in dit bereik bij het voorkomen van beroertes, hartinfarcten en dergelijke.

Tot zover Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Number_needed_to_treat

En de talk van Daniel Levitin kun je hier in zijn geheel bekijken: https://www.youtube.com/watch?v=GUhmKMfV6P0.

Op een soortgelijke manier wordt voor schadelijke effecten van interventies (medicijngebruik) ook wel de NNH (Number Needed to Harm) berekend. Dit staat dus voor het aantal mensen dat gemiddeld behandeld kan worden, terwijl de bijwerking 1x optreedt. (aldus Wikipedia)

In het voorbeeld van Daniel Levitin met 300 gebruikers van het medicijn is de NNH 5%. Dat betekent dat 5% van de gebruikers, hier dus 15 mensen, negatieve bijwerkingen hebben en slechts 1 er baat bij heeft. Reden genoeg om je af te vragen of het verstandig is om dit medicijn te gebruiken als je arts je deze informatie geeft. Meestal zal je daar heel gericht om moeten vragen. Op internet heb ik nog geen NNT waarden van medicijnen gevonden. Ook in de uitgave "Medicijnen"van Prof. dr. Ivan Wolffers, waarin de werking en bijwerking van heel veel medicijnen wordt beschreven heb ik deze gegevens niet aangetroffen.

Help je me zoeken?